We staren tegenwoordig urenlang naar schermen: op het werk, tijdens het studeren en ’s avonds op de zetel met de smartphone binnen handbereik. Geen wonder dat veel mensen zich afvragen wat al dat blauwe licht eigenlijk met hun ogen doet. Tijd om de feiten en de mythes eens naast elkaar te leggen.
Wat is blauw licht precies?
Blauw licht maakt deel uit van het zichtbare lichtspectrum en heeft een korte golflengte, wat betekent dat het meer energie bevat dan bijvoorbeeld rood of geel licht. Het grootste deel van het blauwe licht dat we opvangen komt gewoon van de zon. Schermen van smartphones, tablets, computers en televisies stoten ook blauw licht uit, maar in veel kleinere hoeveelheden dan daglicht.
Beschadigt blauw licht je netvlies?
Er gaan al jaren verhalen rond dat blauw licht van schermen blijvende schade aan het netvlies zou veroorzaken. Wetenschappelijk onderzoek geeft hierover echter geen eenduidig bewijs. De hoeveelheid blauw licht die een scherm uitstraalt, is doorgaans veel te laag om op korte termijn schade te veroorzaken. Toch sluiten onderzoekers niet uit dat jarenlange, intensieve blootstelling op lange termijn een rol kan spelen bij de veroudering van het netvlies. Verder onderzoek is nodig om dit met zekerheid te kunnen zeggen.
Digitale vermoeidheid van de ogen
Wat wel duidelijk is, is dat langdurig schermgebruik kan leiden tot digitale ooogvermoeidheid, ook wel computer vision syndrome genoemd. Dit heeft niet zozeer met blauw licht te maken, maar vooral met hoe we naar schermen kijken:
- We knipperen minder vaak met onze ogen, waardoor ze uitdrogen.
- We kijken vaak langere tijd naar een vast punt op een constante afstand.
- Slechte houding en een verkeerde schermafstand vergroten de druk op de ogen.
De klachten die hierbij horen zijn onder andere droge of branderige ogen, hoofdpijn, wazig zicht en vermoeidheid. Dit zijn vervelende symptomen, maar meestal geen tekenen van blijvende schade.
Invloed op je slaap
Waar blauw licht wél een bewezen effect heeft, is op je slaapritme. ’s Avonds naar een scherm kijken kan de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je slaperig maakt, onderdrukken. Daardoor kan het moeilijker worden om in slaap te vallen als je vlak voor het slapengaan nog op je smartphone of tablet scrolt.
Zo bescherm je je ogen
Ook al is de schade van blauw licht op je netvlies niet wetenschappelijk bevestigd, het blijft wel de moeite om je ogen te ontlasten tijdens langdurig schermgebruik. Enkele tips:
- Pas de 20-20-20-regel toe: kijk elke 20 minuten 20 seconden naar iets dat 20 voet (ongeveer 6 meter) verder ligt.
- Zorg voor voldoende omgevingslicht, zodat het contrast met je scherm niet te groot is.
- Stel de helderheid van je scherm aan de omgeving aan en gebruik indien nodig een nachtmodus.
- Knipper bewust vaker met je ogen om uitdroging te voorkomen.
- Vermijd schermgebruik in het uur voor het slapengaan.
Heb je regelmatig last van vermoeide of droge ogen, dan is het altijd verstandig om een opticien of oogarts te raadplegen. Zij kunnen nagaan of er een onderliggende oorzaak is, zoals een verkeerde bril of een oogaandoening, en samen met jou naar een oplossing zoeken.
Foto: Freek Wolsink via Pexels
